De officiele inflatiecijfers laten in 2026 een afkoeling zien, maar in de supermarkt voel je daar weinig van. Wie de afgelopen vijf jaar zijn boodschappen heeft bijgehouden, ziet dat een gemiddeld weekboodschappenpakket bijna een derde duurder is dan in 2021. Hoe kan dat?
De blijvende impact van de energiecrisis
De grootste prijsstijgingen vonden plaats in 2022 en 2023, toen energiekosten en grondstoffen door het dak gingen. Hoewel die kosten daarna voor producenten weer daalden, bleven de winkelprijzen vaak hoog. Onderzoek door het Centraal Bureau voor de Statistiek laat zien dat margeverbreding bij producenten en supermarkten een rol speelt: lagere inkoopprijzen worden niet altijd doorgegeven aan de consument.
Krimpflatie en sluipende prijsstijging
Een veel besproken fenomeen is shrinkflatie: producten worden kleiner of bevatten minder, terwijl de prijs gelijk blijft of slechts licht daalt. Een chocoladereep van 100 gram werd 90 gram, een fles wasmiddel van 1,5 liter werd 1,2 liter. Officieel wordt dit niet als prijsstijging geregistreerd, maar je betaalt wel meer per gram of per liter.
Klimaat als prijsdrijver
Slechte oogsten door extreme weersomstandigheden — droogte in Zuid-Europa, overstromingen in Belgie — leiden tot tekorten en hogere prijzen. Olijfolie verdubbelde tussen 2022 en 2024 in prijs. Cacao en koffie bereikten in 2025 historische hoogtepunten. Klimaatverandering wordt voor consumenten daarmee letterlijk voelbaar in de portemonnee.
Wat kun je zelf doen?
Het goede nieuws: er zijn manieren om je boodschappenrekening te verlagen zonder concessies te doen aan kwaliteit. Vergelijk huismerken, die zijn gemiddeld 20 tot 40 procent goedkoper dan A-merken zonder noemenswaardig kwaliteitsverschil. Maak gebruik van seizoensproducten — die zijn niet alleen goedkoper, maar ook smakelijker. Plan je maaltijden vooraf, dan koop je gerichter en gooi je minder weg.
Apps en kortingen
Apps zoals Bonusbox, Spaaractie en Too Good To Go laten je supermarktaanbiedingen overzichtelijk vergelijken of restpartijen ophalen tegen flinke korting. Wie wekelijks een uurtje plant, kan tientallen euro s besparen op de rekening.
Politiek niveau
De Europese Commissie onderzoekt sinds 2024 of er sprake is van oneerlijke prijsstelling door grote ketens. Verschillende Europese landen hebben prijsplafonds ingevoerd voor basisproducten zoals brood en melk. In Nederland zijn dergelijke maatregelen vooralsnog niet ingevoerd, al groeit de roep om actie.
Vooruitblik
Voor 2026 verwachten economen een verdere stabilisatie van de voedselprijzen, maar geen brede daling. Sommige producten blijven gevoelig voor klimaatschommelingen. Wie zijn boodschappenuitgaven onder controle wil houden, doet er goed aan vergelijken en plannen tot vaste gewoonte te maken.
